Ortodonti

Ortodonti; dişler ve yüzdeki düzensizliklerin (maloklüzyon) teşhisi, önlenmesi ve tedavisiyle ilgilenen diş hekimliği dalıdır.

Ortodonti kelimesi, Yunanca’da ortho “düzgün” ve odons “diş” kelimelerinden oluşmaktadır. Kelime anlamı olarak düzgün diş anlamına gelse de ortodonti, yüz ve çenelerin gelişim bozukluklarının düzeltilmesini de amaçlar.

Ortodontik tedavinin ana amacı iyi bir kapanıştır. Bu da düzgün olarak sıralanmış dişlerin karşı çenedeki dişlerle uyumlu olmasıdır. İyi bir kapanış; ısırma, çiğneme ve konuşmayı kolaylaştırır. Ağız sağlığının geliştirilmesi ve böylece genel sağlığın da iyileşmesine yardımcı olur ve kişinin özgüvenini artırır.

Neden ortodontik tedavi görülmelidir?

Çapraşık dişlerin temizlenmesi zordur. Kötü kapanış diş yüzeylerinde aşınmalara, çiğneme, konuşma gibi fonksiyonlarda zorluklara ve dişleri destekleyen kemik ve diş eti yapılarında aşırı strese sebep olabilir. Tedavi edilmediğinde, bir çok problem zamanla daha ciddi hale dönüşerek ileri zamanda daha komplike tedavi gereksinimi doğurabilir.

ortho-treat

Kimler ortodontik tedavi görebilir?

Geçmişte ortodontik tedavinin sadece çocuklar için olduğu görüşü hakimdi. Günümüzde ise ortodontik hastaların yaklaşık yüzde otuzu erişkin bireylerden oluşmaktadır. Sağlıklı bir kapanış, 16 yaşında olduğu kadar 60 yaşında da aynı öneme sahiptir. Yaş, ortodontik tedavi için değerlendirilecek bir kriter değildir. Sağlıklı dişler her yaşta hareket ettirilebilir.

Sabit ortodontik tedavide kullanılan braketlerle neler yenilebilir?

Braketlerin takılmasının ardından ilk bir kaç gün yemek yemek eskiden olduğundan daha zordur. Çiğneme hareketi ağrılı olabilir. Dişlerde bu hassasiyet varken çok fazla çiğneme gerektirmeyen yumuşak gıdalar önerilir. Dondurma, yoğurt, puding, çorba, haşlanmış patates, muz, yumuşak peynirler, yumuşak kekler, süt gibi gıdalar konforlu çiğneme için tavsiye edilir.

Sadece braketlerin takıldığı ilk seans sonrası değil, braketler ağızda olduğu sürece ortodonti hastası diyetine dikkat etmek zorundadır. Aksi halde braket kırığı meydana gelecek ve bu da tedavi süresinin uzamasına sebep olacaktır.

Tedavi süresince uzak durulması gereken yiyecekler:

  • Çıtır-gevrek yiyecekler: patlamış mısır, buz, cips vs.
  • Yapışkan gıdalar: karamel, sakız vs.
  • Sert besinler: fındık, şekerleme vs.
  • Isırılarak tüketilen yiyecekler: elma,erik,havuç,dürüm vs.
  • Ayrıca yemek dışında sert olan herhangi bir cismi (kalem arkası, tırnaklar) ısırmak da braketlere zarar verecektir.

Braketlerle ağız hijyeni nasıl sağlanır?

Ortodontik tedavi sırasında dişler ekstra bakıma ihtiyaç duyarlar. Yemek artıkları braketler, teller, bantlar ve diğer apareyler üzerinde birikir ve bu yüzden temizliği daha zordur. Bu dönemde diş çürüklerinin ve diş eti hastalıklarının önlenmesinin tek yolu, her ana öğün ve atıştırma sonrası diş fırçalamaktır.

Ortodontik tedavi sırasında ağız hijyenin sağlanması için yapılabilecek işlemler şunlardır:

  • Her öğün ve atıştırma sonrası diş fırçalamalı
  • Sıkışmış besin artıkları çıkarmak için her gün diş ipi kullanılmalı
  • Ağız içindeki bakterileri azaltmak için her yemek sonrası gargara kullanılmalı
  • Floridli diş macunu ve yumuşak kıllı diş macunu kullanılmalı
  • Diş arası fırçası kullanılmalı
  • Tedavi boyunca genel diş hekimiyle rutin kontrollere devam edilmeli

Tedavi amacı ile daimi diş çekmenin sakıncası var mıdır?

Ortodontik tedavi amacı ile diş çekilmesi hastalarımızın velileri tarafından tedirginlikle karşılanmaktadır. Ancak bazı problemlerde çekim yapmamak daha sağlıksız bir ortam oluşturur. Diş çekimi kararı, dişlerin çene kemikleri üzerine yerleştirilemediği durumlarda tedavi sonucunun daha başarılı ve kalıcı olmasını sağlar. Ortodontist, diş hekimliği eğitimi üzerine en az 4 yıl daha eğitim almış bir uzman olup hangi problemlerde çekim yapılması gerektiğini çok iyi bilmektedir. Lütfen hekiminize güveniniz.

Ortodontik tedavi pahalı mıdır?

Problemin şiddeti, tedavi şekli, tedavi süresi,kullanılan brakete (estetik veya metal braket) ve tele(Çelik,Ni-Ti,ısıya duyarlı Ni-Ti,TMA) göre tedavi ücretleri değişebilmektedir. Devlet üniversitelerinde malzeme hasta tarafından karşılanırken, vakıf üniversitelerinde ise hem malzeme hasta tarafından alınmakta hem de hastadan tedavi farkı alınmaktadır. Özele sevk halinde belli bir miktar devlet size katkı sağlamaktadır. 18 yaş üstü hastalarda devlet ödeme yapmamaktadır. Bağlı bulunduğunuz ilin İl Sağlık Müdürlükleri sizlere yardımcı olacaktır.

*Kaynak: TOD